Zadanie 14. (0–3)
Treść
Wątroba człowieka jest ukrwiona dwoma łączącymi się ze sobą systemami naczyń włosowatych – jeden otrzymuje krew z tętnicy wątrobowej, a drugi – z żyły wrotnej odchodzącej od jelit. Krążenie wrotne nie jest jednak wyłącznie cechą wątroby. Żyłą wrotną, prowadzącą krew z podwzgórza, ukrwiona jest także przednia (gruczołowa) część przysadki. a) Wyjaśnij, dlaczego wątroba jest zaopatrywana w krew zarówno przez tętnicę wątrobową, jak i przez żyłę wrotną. b) Wyjaśnij, dlaczego niektóre narządy są ukrwione za pomocą krążenia wrotnego.
Pokaż odpowiedź
Rozwiązanie
Wątrobę cechuje wysoki poziom metabolizmu, dlatego potrzebuje ona dużej ilości tlenu, który dociera do niej tętnicą wątrobową. Z jelita żyłą wrotną docierają do wątroby m.in. składniki pokarmowe oraz toksyny wchłonięte w jelicie cienkim. Wątroba jest czasowym magazynem nadmiaru związków wchłoniętych w jelicie oraz przeprowadza detoksykację związków toksycznych.
Schemat punktowania
2 pkt – za poprawne wykazanie, dlaczego wątroba musi być zaopatrywana w krew zarówno utlenowaną, dostarczaną tętnicą wątrobową, jak i krew ze składnikami odżywczymi i toksynami, dostarczaną żyłą wrotną;
1 pkt – za poprawne wykazanie, dlaczego wątroba musi być zaopatrywana tętnicą wątrobową w krew utlenowaną lub żyłą wrotną w krew ze składnikami odżywczymi i toksynami;
0 pkt – za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi. 14.b) (0–1)
Rozwiązanie
Ukrwienie wrotne pozwala na bezpośrednie doprowadzenie z krwią produktów działania jednego narządu do drugiego narządu, w którym ten produkt jest wykorzystywany.
Schemat punktowania
1 pkt – za odpowiedź poprawną;
0 pkt – za odpowiedź niepełną, błędną lub brak odpowiedzi.